Uniwersytet Zielonogórski 

„Bibuła” w Bibliotece Uniwersyteckiej

W maju 2004 r. Biblioteka Uniwersytecka otrzymała z Ośrodka KARTA w Warszawie cenny dar wydawnictw drugiego obiegu z lat 1976-1992.

Fundacja Ośrodka KARTA — to niezależna organizacja pozarządowa zajmująca się dokumentowaniem i upowszechnianiem historii najnowszej Polski i Europy Wschodniej, niesieniem wiedzy o człowieku współczesnym oraz szerzeniem tolerancji i demokracji.

Przekazany naszej bibliotece duży zespół materiałów obejmuje 2.368 tytułów książek, broszur, czasopism, gazetek i serwisów informacyjnych, razem 12.892 jednostki. Są to dublety ze zbiorów prowadzonego przez Ośrodek Archiwum Opozycji ? ogólnopolskiego centrum dokumentacji działań polskiej opozycji demokratycznej. Zadaniem Archiwum jest gromadzenie i udostępnianie źródeł opisujących życie społeczne w latach 1944-1989, głównie dokumentów dotyczących oporu wobec władzy komunistycznej. Zebrane materiały prowadzą nas od powojennego podziemia zbrojnego, przez lata stalinizmu, przełomy lat 1956, 1968, 1970, 1976, do opozycji demokratycznej i „Solidarności”. Zbiór Archiwum w Warszawie liczy 4.850 tytułów książek i broszur (do naszej biblioteki przekazanych zostało 1.256 pozycji) oraz 2.900 tytułów czasopism i gazetek (my w darze otrzymaliśmy 1.112 tytułów, które obejmują 11.636 numerów i zeszytów). Przekazana nam „bibuła” jest częścią największej w kraju kolekcji publikacji ukazujących się w Polsce poza cenzurą w latach 1976–90.

Dzięki zainicjowanej przez Ośrodek KARTA w 2004 roku akcji, zbiór dubletów „bibuły” umożliwił znaczące uzupełnienie zasobów wydawnictw bezdebitowych w bibliotekach polskich i zagranicznych. Wybrane komplety książek i czasopism trafiły m.in. do bibliotek: Uniwersytetu Zielonogórskiego, Szczecińskiego, Wyższej Szkoły Humanistycznej w Pułtusku, Ośrodka w Krzyżowej prowadzonego przez Fundację „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego, a także Forschungsstelle Osteuropa w Bremie, Open Society Archives w Budapeszcie i International Institute of Social History w Amsterdamie.

Wśród autorów przekazanych książek, miedzy innymi: W. Gombrowicz, S. Mrożek, C. Miłosz, G. Herling-Grudziński, F. Goetel,  M. Wańkowicz, K. i M. Brandysowie, Z. Herbert, J. M. Rymkiewicz, R. Krynicki, M. Hłasko, K. Rudnicki, J. Stryjkowski, A. Kijowski, W. Woroszylski, Szczypiorski, S. Kisielewski, L. Tyrmand, J. J. Lipski, J. Ficowski, K. Orłoś, J. Anderman, S. Barańczak, L. Kołakowski, A. Drawicz, M. Edelman, J. M. Bocheński, L. Tyrmand a także J. Czapski, K. Jeleński, L. Unger, A. i L. Ciołkoszowie, T. Żenczykowski, J, S. i B. Mackiewiczowie, L. Kołakowski, K. Pomian, Z. Brzeziński, A. Michnik, J. Kuroń, L. Moczulski, J. Lityński, T. Mazowiecki, A. Boniecki, J. M. Bocheński, J. Popiełuszko, B. Toruńczyk, W. Karpiński i wielu innych. Z autorów obcych: A. Achmatowa, W. Suworow, N. i O. Mandelsztam, A. Sołżenicyn, A Szewczenko, W. Szałamow, A. Zinowiew, V. Nabokow, M. Kundera, B. Hrabal, G. Orwell, A. Huxley, B. Russell, J. F. Steiner, M. Heller, S. Vincenz, T. Venclova, J. Brodski, J. Maritain, A. Besançon, F. Dürrenmatt i wielu innych.

Prace wydane są w niezależnych oficynach wydawniczych: Przedświt, Rytm, Krąg, Most, Czas, Pomost, Głos, CDN, Pokolenie, Archiwum, Los, Klin, Antyk, Książnica Literacka, wydawnictwach Solidarności i wielu innych z Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Lublina, Gdańska, Szczecina, Elbląga, Torunia, Łodzi, Paryża, Londynu, Monachium. Część z tych wydawnictw działa nadal mając pozycję prestiżowych i uznanych wydawnictwa oficjalnych, jak m. in. Oficyna Literacka, NOWA, Rytm, Antyk.

Przekazane nam czasopisma, gazetki i biuletyny informacyjne to pisma solidarnościowe regionalnych ośrodków krajowych, klubów parlamentarnych i obywatelskich, związków zawodowych, komisji zakładowych, organizacji młodzieżowych i studenckich, komitetów nauki, kół literackich i artystycznych, komisji, organizacji, grup i ruchów społecznych, komitetów strajkowych i wyborczych oraz biur prasowych. Pochodzą z lat 1976-1992, głównie jednak reprezentują lata osiemdziesiąte.

Pokaźny zbiór „bibuły” będzie dopełnieniem zebranej przez bibliotekę w poprzednich latach literatury emigracyjnej i podziemnej liczącej ok. tysiąca wol. Wykaz przekazanych przez Kartę wydawnictw umieszczony jest na stronie internetowej biblioteki.

Lista tytułów książek i broszur przekazanych Bibliotece Uniwersyteckiej w darze z Ośrodka KARTA

Oryginalne wydawnictwa drugiego obiegu - książki i broszury znajdują się w magazynie zbiorów specjalnych a ich cyfrowe kopie w Czytelni Multimediów i Zbiorów Muzycznych. Zbiór jest skatalogowany i dostępny w katalogu OPAC WWW

Lista tytułów czasopism, gazetek i serwisów informacyjnych przekazanych Bibliotece Uniwersyteckiej w darze z Ośrodka KARTA

Oryginalne wydawnictwa drugiego obiegu – czasopisma, gazetki i serwisy informacyjne znajdują się w magazynie wydawnictw ciągłych, część zbiorów dostępna jest w zasobach Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej. Zbiór jest skatalogowany i dostępny w Czytelni Czasopism Bieżących.

Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego, al. Wojska Polskiego 71, 65-762 Zielona Góra, www.bu.uz.zgora.pl, e-mail: BU@uz.zgora.pl